Farmaceutische Industrie

De farmaceutische industrie heeft als ontwikkelaar en producent van geneesmiddelen een essentiële rol in de gezondheidszorg. Ondanks de vele kritische geluiden op deze tak van industrie, zijn zij er de afgelopen decennia in geslaagd om effectieve geneesmiddelen op de markt te brengen, met een verbetering van de volksgezondheid als gevolg. Echter, de succesverhalen nemen niet weg dat er fundamentele weeffouten zitten in de manier waarop de farmaceutische industrie georganiseerd is.

"De Jonge Socialisten zijn van mening dat het onwenselijk is dat een sector die een maatschappelijk belang dient, louter commercieel gedreven wordt."

Farmaceutische bedrijven zijn ontsproten uit een commercieel belang. Ondanks dit commerciële karakter, dienen zij ook een maatschappelijk belang. Geneesmiddelen zijn namelijk onmisbaar zijn in het behandelarsenaal van artsen, en artsen dienen te zorgen voor een goede gezondheidszorg. Echter, in tegenstelling tot bijvoorbeeld ziekenhuizen, ontbeert het bij farmaceutische bedrijven aan het afleggen van maatschappelijke of politieke verantwoording. Alhoewel de farmaceutisch industrie een bepaalde mate van maatschappelijke verantwoording onderkennen, blijft er een discrepantie bestaan tussen het maatschappelijk belang van medicijnontwikkeling en het commercieel belang dat de farmaceutische industrie dient. De invloed van dit commerciële karakter is wijdverspreid. Zo blijkt dat door de industrie gefinancierd klinisch-wetenschappelijk onderzoek vaker een positieve uitkomst heeft, dan als dat niet het geval is. Ook blijken zij een onbescheiden vinger in de pap te hebben als het gaat om het opstellen van medische richtlijnen voor artsen.

De Jonge Socialisten zijn van mening dat het onwenselijk is dat een sector die een maatschappelijk belang dient, louter commercieel gedreven wordt. Door strengere regelgeving rondom klinische wetenschappelijk onderzoek, meer transparantie, en gerichtere investeringen in onderzoek en ontwikkeling kunnen we de farmaceutische industrie laten draaien ten dienst van de volksgezondheid. Alle voorgestelde hervormingen moeten idealiter op Europees niveau te worden ingevoerd.

Regelgeving klinisch-wetenschappelijk onderzoek

De directe invloed van de farmaceutische industrie op klinisch-wetenschappelijk onderzoek is onwenselijk. Financiering vanuit de farmaceutische industrie is echter noodzakelijk om de kostbare ontwikkeling en toetsing van geneesmiddelen te garanderen. Directe financiering van wetenschappelijk onderzoek door de industrie heeft echter te vaak geleid tot onzuivere praktijken. Daarom streeft de JS naar een indirecte financiering door de industrie via een onafhankelijke instantie. Deze instantie is het financieel schakelpunt voor onderzoekers, financiers en industrie. Ten eerste zal de onafhankelijke instantie klinisch-wetenschappelijk onderzoek toetsen op zuiverheid van opzet, onwenselijke belangenverstrengeling, patiëntveiligheid en een verantwoorde afronding. Hierdoor wordt het commercieel belang losgekoppeld van het onderzoek. Ten tweede kunnen onderzoeksgroepen via dezelfde instantie financiering van de farmaceutische industrie zoeken als zij menen een relevant onderzoeksvoorstel te hebben. Zo zouden ook particuliere financiers zoals patiëntenverenigingen of filantropen in onderzoek kunnen investeren.

"De directe invloed van de farmaceutische industrie op klinisch-wetenschappelijk onderzoek is onwenselijk ... Daarom streeft de JS naar een indirecte financiering door de industrie via een onafhankelijke instantie"

Openheid van zaken

De openheid van informatie, of eigenlijk het gebrek daaraan, is een groot probleem in de medisch-wetenschappelijke wereld. Behandelaars maken hun beslissingen over behandelingen op basis van beschikbare informatie. Het is daarom essentieel dat alles wat bekend is over een bepaalde behandeling toegankelijk wordt gemaakt voor de medische wereld.

Om dit te bewerkstelligen pleit de JS voor een openbare (online) database om dergelijke informatie te verzamelen. Zowel het vooraf vastgelegde onderzoeksprotocol als de uiteindelijke resultaten dienen openbaar te zijn. Het achterhouden van onderzoeksresultaten of het zonder legitieme verantwoording afwijken van het onderzoeksprotocol zou strafbaar moeten zijn.

Onderzoek en ontwikkeling

Op dit moment loont het voor bedrijven niet altijd om te investeren in onderzoek naar bepaalde ziektes, zoals zeer zeldzame ziektes. Farmaceutische bedrijven in Europa dienen daarom een extra belasting te betalen waarmee de overheid fundamenteel onderzoek kan financieren. De hoogte van deze belasting wordt afhankelijk van de omzet van de bedrijven.

Daarnaast dienen farmaceutische bedrijven met een omzet van meer dan vijfhonderd miljoen euro per jaar dienen minimaal 25% van de omzet terug te investeren in onderzoek en ontwikkeling of patiëntenzorg. Op deze manier wordt het geld dat aan patiënten verdiend wordt terug geïnvesteerd in de zorg.

Belangenverstrengeling

De medisch-ethische commissie van het ziekenhuis houdt zich nu voornamelijk bezig met het toetsen van de veiligheid van de patiënten en het nut van het onderzoek. Zij zouden echter ook inzicht moeten vergaren in de belangen van artsen en onderzoekers in de uitkomst van een onderzoek. Als bijvoorbeeld blijkt dat een arts directe banden heeft met relevante farmaceuten omdat dit bedrijf het te onderzoeken geneesmiddel produceert, dient het onderzoeksvoorstel afgewezen te worden. Belangenverstrengeling in medisch-wetenschappelijk onderzoek is immers ook onethisch.

"Als bijvoorbeeld blijkt dat een arts directe banden heeft met relevante farmaceuten omdat dit bedrijf het te onderzoeken geneesmiddel produceert, dient het onderzoeksvoorstel afgewezen te worden."

Innovatie

Innovatie door kleinschalige farmaceutische bedrijven moet worden bevorderd. Dit creëert werkgelegenheid en stimuleert de kenniseconomie. Steun is meer dan alleen financiële steun. Juist kleine (beginnende) farmaceutische bedrijven hebben baat bij hands-on steun, bijvoorbeeld met betrekking tot professionalisatie van onderzoek en bedrijfsvorming. De stimuleringsgelden vanuit het topsectorenbeleid van de overheid kunnen hierbij van dienst zijn.

Marketing

De marketing van medicijnen bestaat nu veel te veel bij de gratie van commerciële marketingtechnieken die medici moeten verleiden tot de aankoop en het voorschrijven van bepaalde medicijnen. Die marketing strookt niet noodzakelijkerwijs met de kwaliteit van de medicijnen, of de behoefte die er vanuit patiënten voor bestaat, maar kost de zorg wel bijzonder veel geld. Om hier een einde aan te maken dient de overheid een veel grotere rol op zich te nemen bij de inkoop van medicijnen, naar voorbeeld van het Nieuw-Zeelandse model. Een overheidsgereguleerde instantie bekijkt op periodieke basis welke medicijnen voor een bepaalde aandoening aan de kwaliteitseisen voldoen, met inbegrip van de openheid van onderzoek zoals hierboven beschreven. Deze instantie onderhandelt over een vaste lage prijs voor dit medicijn, dat vervolgens onder licentie geproduceerd kan worden in Nederland voor een vaste periode.

Jonge Socialisten in de PvdA