Zorg

Wie sociaaldemocratie zegt, zegt bijna automatisch ook verzorgingsstaat. Die verzorgingsstaat bestaat, naast een fatsoenlijk sociaal vangnet, voor een belangrijk deel uit een goed functionerend zorgstelsel. Wat dat betreft mogen we ons gelukkig prijzen; Nederland staat al jaren bekend als een land met één van de beste zorgstelsels ter wereld. Dat we überhaupt in staat zijn iedere Nederlander een basisniveau van zorg te bieden is een verworvenheid op zich, geen vanzelfsprekendheid, maar dat we dat niveau hoog én relatief betaalbaar kunnen houden is een absolute luxe.

Het is echter ook geen geheim dat dit stelsel onder druk staat, met name als het gaat om de betaalbaarheid ervan. Hoewel het niveau van de geboden zorg in Nederland consequent hoog blijft, is de prijs die we daarvoor betalen steeds hoger. Dit heeft voor een niet onbelangrijk deel te maken met de vergrijzing: het grootste deel van de zorgkosten die mensen in hun leven maken, worden gemaakt in de laatste levensfase. Daarnaast is de hoeveelheid werkenden die meebetalen aan die zorgkosten relatief steeds kleiner. Naast deze meer structurele veranderingen spelen op het gebied van zorg nog allemaal specifieke problemen: de beschikbaarheid van medicijnen voor zeldzame ziektes, de beloning van medisch specialisten, de structuur van de AWBZ en GGZ, enzovoorts.

Willen we een weg vinden door dit landschap aan problemen en uitdagingen, dan zullen er keuzes gemaakt moeten worden – politieke keuzes. Om te beginnen de keuze welke onderwerpen wel en niet bovenaan de politieke agenda moeten. Met onze standpunten proberen we niet een heel nieuw zorgstelsel te ontwerpen, aangezien die discussie momenteel al binnen een veel breder platform wordt gevoerd. Wat we wel doen, is het aankaarten van een aantal specifieke problemen waar het zorgstelsel op dit moment direct tegenaan loopt. Dit zijn politieke problemen, geen managementproblemen, en daar zit dan ook de tweede laag van keuzes: de vraag wiens perspectief je centraal stelt in die politieke problemen. Anders dan veel stelseldiscussies, proberen we met deze standpunten niet per se vanuit het perspectief van een overheid te kijken die alles moet betalen, maar vanuit het perspectief van de maatschappij: over welke dilemma’s in de zorg willen wij zelf nog de regie houden? Vanuit dat perspectief zijn vijf subonderwerpen gekozen. Die vormen geenszins een compleet beeld van de uitdagingen binnen de zorg op dit moment, maar bevatten wel een paar belangrijke vragen waarop de Jonge Socialisten een antwoord zouden moeten hebben.

Hoewel de thema’s die wij hieronder uitwerken, onderling soms weinig met elkaar te maken hebben, kennen ze wel een paar gezamenlijke uitgangspunten. Wat de Jonge Socialisten betreft is zorg een probleem van ons als maatschappij, niet iets tussen alleen de overheid, de zorgbestuurders en de verzekeraars. Dat betekent dat transparantie en maatschappelijke grip op zorgproblematiek de belangrijkste voorwaarden zijn voor een goed functionerend stelsel. Daar komt nog een idee bij dat sociaaldemocraten vaak vies in de oren klinkt: zelfbeschikking en eigen verantwoordelijkheid. In een wereld waarin de patiënt steeds meer geïnformeerd en mondiger wordt, past geen paternalistisch stelsel waarin de regie buiten de handen van de patiënt zelf ligt. De keerzijde daarvan is dat patiënten zelf ook op sommige keuzes mogen worden aangesproken; de bomen groeien ten slotte niet tot in de hemel, noch groeien er rollators aan diezelfde bomen.

"... de bomen groeien ten slotte niet tot in de hemel, noch groeien er rollators aan diezelfde bomen."

Jonge Socialisten in de PvdA