Burgerschap

Het verbinden van een cultureel diverse samenleving is wat de JS onder integratie verstaat. Integratie is daarmee meer dan alleen participatie van individuen die autonoom of in parallelle samenleving economisch ‘meedoen’. Het is echter ook geen assimilatie van nieuwkomers die zich in alle opzichten moeten aanpassen aan een vaststaande eenheidscultuur.

De JS ziet een geïntegreerde samenleving als een die gebaseerd is op een gemeenschappelijke basis maar ruimte laat voor de verschillen van individuen. Dat de meeste mensen vooral optrekken met mensen met een zelfde leefstijl is menselijk en onvermijdelijk. Dit moet echter altijd een vrijwillige keuze zijn. Groepen moeten daarom open zijn. Mensen mogen nooit worden opgesloten in hun eigen groep en moeten de kans hebben in contact te komen met andersdenkenden.

Cruciaal voor een diverse, maar betrokken en solidaire samenleving is een gemeenschappelijke basis die door iedereen wordt gedeeld, het weefsel dat de boel bij elkaar houdt. Dit weefsel wordt gevormd door het Nederlands burgerschap.

"Burgerschap is het weefsel dat de boel bij elkaar houdt."

Volgens de JS betekent het Nederlands burgerschap meer dan dat mensen meedoen en zich aan de regels houden. Het bestaat ook uit respect voor vrijheid, gelijkheid en onze democratische rechtstaat, en een gezamenlijke betrokkenheid bij de samenleving. Dat betekent dat we ons en elkaar zien als volwaardig deel van die samenleving zien. We dragen samen verantwoordelijkheid voor de samenleving, voor elkaar en voor de toekomst van onze kinderen. Burgerschap bestaat dan ook uit rechten en plichten. Naast het recht jezelf te zijn en jezelf in vrijheid te kunnen ontplooien bestaat de plicht je eigen steentje bij te dragen aan de samenleving en anderen dezelfde rechten te gunnen. Vrijheid en betrokkenheid gaan hand in hand.

Inburgering

De JS is van mening dat mensen pas daadwerkelijk mee kunnen doen wanneer ze de taal kennen en weten wat er van hen verwacht wordt in Nederland. Participatie staat voorop, maar in inburgeringcursussen is ook aandacht voor de Nederlandse normen en waarden, gelijkheden en fundamentele vrijheden. Omdat inburgering essentieel is om mee te doen in de samenleving dient de overheid dat te verplichten en waar nodig te financieren.

De JS vindt dat mensen die ‘evident’ ingeburgerd zijn niet onnodig een verplichte inburgeringcursus moet te volgen, maar dat ze wel aan een aantal voorwaarden moeten worden getoetst voordat deze reeds ingeburgerde ontzien worden van de verplichte inburgeringcursus. De JS wil hierbij benadrukken dat het gaat om uitzonderingsgevallen waar de landelijke wetgeving geen ruimte voor biedt en alleen opgaat voor een miniem gedeelte van de immigranten.

Naturalisatie

Symboliek, ceremonies en rituelen spelen een belangrijke rol bij het verbinden van een samenleving. De naturalisatieceremonie wordt afgesloten met een groot feest; het is namelijk een feest om Nederlander te worden en het is een feest om nieuwe mensen te ontvangen die hun steentje willen bijdragen aan de toekomst van dit land.

Acceptatie

Veel jongeren met een andere achtergrond voelen zich niet geaccepteerd en hebben vaak het gevoel ook gediscrimineerd te worden. Niet alleen is dit vervelend wanneer men wil stappen in Utrecht, maar ook voor de ontwikkeling van onze gehele samenleving is het van het grootste belang dat iedereen zich thuis voelt. Een actieve vraag om bij te dragen aan Nederland moet dan ook hand in hand gaat met een actieve acceptatie. Waar je ook vandaan komt, wat je religie is, wees daar trots op en put er die elementen uit die de samenleving sterker maken. De JS is van mening dat wanneer we spreken van Nederlands burgerschap en een Nederland waarin iedereen gelijkwaardig is, we ook duidelijk moeten uitdragen dat immigranten hier geaccepteerd worden en dat zij een belangrijke bijdrage leveren aan ons land.

Onderwijs

Alle basis- en middelbare scholen moeten actief burgerschap en sociale cohesie bevorderen. Dit moet zowel inhoudelijk als in praktische zin. In het lesmateriaal moet aandacht zijn voor de beginselen van de democratische rechtstaat, de ontstaansgeschiedenis van de grondrechten en fundamentele vrijheden, en de verschillende leef- en denkwijzen in ons land. Scholen zijn daarnaast bij uitstek de plek waar kinderen en jongeren in contact kunnen komen met mensen met verschillende sociale en culturele achtergronden en zelfstandig kunnen kiezen met wie ze omgaan. Scholen en klassen moeten daarom zo veel mogelijk een afspiegeling zijn van de lokale samenleving. Dit lukt tot nu toe onvoldoende. Segregatie in het onderwijs vormt nog steeds een groot probleem voor de integratie. Onorthodoxe middelen kunnen nodig zijn bij het tegengaan van de concentratie van kinderen uit achterstandssituaties en uit dezelfde culturele groep. Om middelen toe te passen ter stimulering van een meer diverse samenstelling op scholen in termen van zowel sociaal-economische als sociaal-culturele situatie, is het van belang dat de scholen van gelijkwaardige kwaliteit zijn.

"Alle basis- en middelbare scholen moeten actief burgerschap en sociale cohesie bevorderen."

Woonsegregatie

In Nederlandse steden neemt etnische segregatie toe. Op korte termijn kan zulke concentratie voor een immigrant positieve sociale en economische effecten hebben. Zolang dit vrijwillig gebeurt, is dit ook geen probleem. Langer verblijf in een etnisch geconcentreerde wijk vindt de JS echter onwenselijk. Etnische segregatie bemoeilijkt namelijk de culturele integratie. Hoewel menging van wijken lang niet altijd de gewenste effecten heeft, vergroot het toch de kans op al dan niet bewuste culturele integratie. De kans hierop is het grootst wanneer de sociale afstand tussen de verschillende groepen niet al te groot is. Vooral voor kinderen die in deze buurten wonen en naar school gaan is een gemengde wijk van groot belang. Onderzoek heeft uitgewezen dat een kind waarvan beide ouders van een allochtone afkomst zijn en opgroeit in een ‘zwarte wijk’ gemiddeld met 2 jaar taalachterstand zijn schoolcarrière begint. De JS is daarom voorstander van het mengen van wijken.

Culturele conflicten

We constateren in Nederland een aantal conflicten waarbij cultuur een rol lijkt te spelen. Deze culturele factoren moeten ook bij het oplossen van deze problemen in ogenschouw genomen worden. Het is een illusie dit te negeren. Bovendien houdt je daarmee de problemen in stand en sluit je mensen op in hun achterstand.

Criminaliteit

Het kan niet ontkend worden dat het aandeel van allochtonen in criminaliteitscijfers hoog is. Ook blijkt uit cijfers dat allochtone jongeren veel vaker werkloos zijn en ook veel vaker te kampen hebben met schooluitval. Juist om deze jongeren te helpen en hun oververtegenwoordiging tegen te gaan moet er specifiek beleid worden ontwikkeld, waarin culturele factoren worden meegenomen. Hierbij gaat vaak om een straatcultuur, die voor zowel de samenleving als de jongeren zelf grote problemen oplevert.

Voor jongeren binnen zo’n cultuur kunnen bepaalde straffen, zoals gevangenisstraf, een statusverhogend en dus averechts effect hebben. Hiermee moet rekening gehouden worden bij de bestraffing. Statusverlagende straffen zijn effectiever en dus gewenst. Bij lichtere delicten kunnen taakstraffen nuttig zijn, mits deze straf snel opgelegd wordt en in de eigen buurt uitgevoerd moet worden.

Het is niet uitzonderlijk dat criminele jongeren ook na zwaardere delicten een korte taakstraf krijgen en binnen de kortste keren weer op straat staan, waarna het probleem weer van vooraf aan begint. Dit toornt aan het rechtvaardigheidsgevoel in de samenleving en moet daarom voorkomen worden.

De JS pleit voor het verplicht volgen van een opleiding of het hebben van een baan als onderdeel van een straf. Zo houd je jongeren van straat en bied je ze perspectief.

Onwenselijke Culturele Uitwassen

Daar waar signalen zijn dat er mensonterende culturele problemen zijn zoals eergerelateerd geweld, besnijdenis of uithuwelijking, moeten onderwijzers, hulpverleners, verplegers en andere ambtenaren veel beter opgeleid worden om deze problemen vroegtijdig te herkennen. Blijf-van-mijnlijf-huizen zijn een uitkomst als de nood aan de man is, maar eigenlijk zouden we deze situaties veel eerder voor moeten zijn. Dit kan alleen wanneer de problematiek bekend is en herkend wordt door alle betrokken instanties.

Ook moeten culturele excessen, zoals vrouwenbesnijdenis en eerwraak, hard bestraft worden. Wanneer er geconstateerd wordt dat een minderjarig meisje is besneden dient de ouder uit de ouderlijk gezag te worden gezet. Vrouwenbesnijdenis is een zeer ernstige vorm van mishandeling en moet dan ook zwaar worden bestraft.

Jonge Socialisten in de PvdA