We love lokaal

Om zo snel mogelijk tot een volledig duurzame energievoorziening te komen is het belangrijk dat de politiek ambitieuze kaders stelt. Op lokaal niveau zijn echter al vele duurzame initiatieven ontstaan, die niet zelden op de politiek vooruit lopen wat ambitieniveau betreft. Deze voorlopers moeten vooral aangemoedigd worden, en vaak juist de ruimte krijgen om vooruit te lopen. Ook hiervoor hebben we enkele voorstellen.

Mensen doen het lekker zelf

"Overheden moeten dus ook makkelijker ontheffingen kunnen geven voor duurzame innovaties."

Op steeds meer plekken ontstaan vanuit de maatschappij initiatieven om op lokaal niveau duurzame projecten op te zetten, van gezamenlijke inkoop van zonnepanelen tot volwaardige energiecoöperaties. De politiek lijkt daar helaas nog niet altijd aan toe: lokale initiatieven worden regelmatig gehinderd door regels die fossiele energie en grote bedrijven bevoordelen. Dit moet snel veranderen, want de JS vindt dat energie voor huishoudens het beste lokaal opgewekt en verbruikt kan worden. Dat is goed voor lokale economieën en maakt mensen bewust van hun eigen energieverbruik. We moeten burgers zelf de middelen geven duurzaam om te gaan met energie en we moeten het lokaal opwekken van duurzame energie stimuleren en gemakkelijker maken. Overheden moeten dus ook makkelijker ontheffingen kunnen geven voor duurzame innovaties.

Ons energieverbruik is de afgelopen jaren namelijk flink toegenomen en de kosten hiermee ook. Energiebesparing is daarom niet alleen iets van de toekomst. Energiezuinige maatregelen zijn steeds prominenter aanwezig in de maatschappij. Het verbod op de gloeilamp was een maatregel waar alle huishoudens mee te maken kregen. De gloeilamp, die al sinds de jaren ‘30 in de vorige eeuw menig huishouden had verlicht, moest opeens worden vervangen door de energiezuinige spaarlamp.

Meer energiezuinige huizen

De afgelopen jaren is het energienetwerk steeds duurzamer en efficiënter geworden. Er is veel aandacht voor het opwekken van duurzame energie en het uitfaseren van fossiele bronnen. Steeds meer mensen realiseren zich dat de energietransitie niet alleen iets is van de grote structuren dat achter gesloten deuren plaatsvindt in Den Haag of Brussel, maar dat energiezuinigheid ook binnenshuis, op klein schaalniveau, een belangrijke rol kan spelen.

In de toekomst zullen huizen op een andere manier gebouwd gaan worden. Er moet worden gestreefd naar een energieneutraal-woningbeleid. Deze woningen zijn volledig zelfvoorzienend in hun energie. Het terugbrengen van de energiebehoefte door middel van efficiëntere isolatiemethode kan hier een grote rol in spelen. Met alleen hernieuwbare elektriciteit komen we er namelijk niet. Innoverende energiezuinige methodes zijn nodig om het verbruik binnenshuis nog verder terug te dringen. De JS wil meer energiezuinige huishoudens creëren, woningcorporaties worden verplicht oude huizen te isoleren. Nieuw gebouwde huizen zijn sowieso energieneutraal en huiseigenaren van bestaande huizen krijgen te maken met hogere lokale heffingen als het huis niet voldoende geïsoleerd is.

Stimuleer energiebesparing

Naast energiebesparing op grote schaal staat de JS ook voor energiebesparing bij huishoudens. LED-lampen, dubbelglas en extra zuinige boilers moeten de standaard zijn. Wij stellen daarom voor dat huishoudelijke apparaten die in Nederland verkocht worden elk jaar minstens 2% zuiniger moeten worden. Dit moet de markt stimuleren met betere ideeën te komen. Van alleen certificeringssystemen is niemand beter geworden.

Wie in het eigen huishouden nog verder wil gaan met energiebesparing wordt hierbij actief ondersteund door subsidies en goedkope leningen. Ook moet er actief campagne gevoerd worden voor het zuinig omgaan met water, gas en elektriciteit en projecten op scholen die bijdragen aan de bewustwording van het zuinig omgaan met water, gas en elektriciteit moeten gestimuleerd worden. De overheid moet er voor zorgen dat in het lesmateriaal, van zowel het lager als het hoger onderwijs, duurzaamheidsaspecten en –vraagstukken in verschillende vakken terug komen.

"De JS zou het liefst alle daken vol zonnepanelen zien liggen."

Nog meer zonne-energie

De energierekening van een gemiddeld huishouden is jaarlijks ongeveer 2.200 euro. Het grootste deel van die energie is bovendien uit fossiele bronnen afkomstig. Dat zou anders moeten kunnen. Als sociaaldemocraten die bestaanszekerheid en grip op het eigen leven hoog in het vaandel hebben staan, vindt de JS dat iedereen zijn eigen energie op moet kunnen wekken. Dat bespaart jaarlijks een hoop geld en is nog duurzaam ook.

De JS zou het liefst alle daken vol zonnepanelen zien liggen. Gelukkig gebeurt dat ook steeds meer: in de laatste paar jaar is de verkoop van zonnepanelen explosief toegenomen. De prijzen zijn steeds lager en daardoor is het ook voor mensen met een kleine portemonnee betaalbaar. Bovendien is het rendement van een zonnepaneel op je dak een stuk hoger dan het rendement van eenzelfde bedrag op je spaarrekening.

Daarom hoeven er van de JS geen nieuwe subsidies voor zonnepanelen te komen. De prijzen zijn immers al genoeg gedaald, de laatste jaren. Wel zou de aanschaf en installatie van zonnepanelen in het lage BTW-tarief moeten vallen. Daarmee worden zonnepanelen nóg aantrekkelijker en ontstaat extra werkgelegenheid voor installateurs. Bovendien moet er geen maximum zijn aan de hoeveelheid energie dat gesaldeerd mag worden.

Energiecoöperaties zijn cool

Niet iedereen heeft een (geschikt) dak om zonnepanelen op te leggen. Tegelijkertijd zijn er ook mensen, bijvoorbeeld agrarische ondernemers, die ruimte hebben voor meer zonnepanelen dan ze voor hun eigen energieverbruik nodig hebben. Door deze mensen bij elkaar te brengen, kunnen op lokaal niveau energiecoöperaties ontstaan. In een energiecoöperatie kunnen ook mensen participeren met minder geld of een ongeschikt dak voor zonnepanelen. Behalve de duurzame energie die wordt opgewekt zorgt een dergelijke coöperatie ook voor sterkere sociale samenhang in kleine gemeenschappen.

Deelname aan een energiecoöperatie voor mensen zonder eigen dak kan echter nog veel aantrekkelijker gemaakt worden, door ook energie opgewekt met zonnepanelen op andermans dak vrij te stellen van energiebelasting en BTW, zoals bij zonne-energie van het eigen dak reeds gebeurd.

Behoud het statiegeld

Er is sprake van dat Nederland zou stoppen met haar systeem van statiegeld. De afschaffing van het statiegeldsysteem dient te worden aangevochten en vermeden. Het systeem moet niet alleen behouden blijven voor PET-flessen, maar dient ook te worden uitgebreid naar aluminium blikken. Gelukkig maakte staatssecretaris Mansveld in 2015 bekend toch door te gaan met statiegeld.

Jonge Socialisten in de PvdA