Infrastructuur en balans

Stimuleren van vraagverschuiving

De maatschappij is er aan gewend geraakt dat het aanbod van energie volgt op de vraag: centrales produceren meer of minder energie, afhankelijk van het dagritme van bedrijven en huishoudens. Wind en zon laten zich echter niet makkelijk regelen: bij veel duurzame energie zal daarom, naast opslag, de vraag zich moeten aanpassen op het aanbod. Om op elk tijdstip aan de vraag te kunnen voldoen, maar ook om hogere pieken in het net, en daarmee gepaard gaande investeringen, te vermijden. Dit kan bijvoorbeeld door huishoudens hun energie per uur te laten afrekenen in plaats van per jaar: via hun slimme meter kunnen zij een signaal krijgen wanneer de energieprijs laag (of hoog) is en hier softwarematig hun verbruik op (laten) aanpassen door apparaten aan- of uit te zetten.

Allesomvattende energienetbeheerders

Op dit moment is het elektriciteits- en het gasnet onderdeel van de publieke voorziening: netbeheerders zijn eigendom van de provincies waarin zij opereren en worden streng gereguleerd en gecontroleerd door de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Het gas- en het elektriciteitsnet staan hierbij los van elkaar: het is mogelijk, zoals op veel plaatsen in Friesland, dat het elektriciteitsnet door de ene, en het gasnet door een andere netbeheerder wordt geëxploiteerd. Warmte- en biogasnetten zijn niet gereguleerd, en mogen door een willekeurige marktpartij worden aangelegd. In de praktijk blijken deze netten echter, hoewel in veel gevallen energetisch wellicht een efficiënte en duurzame oplossing, niet voldoende rendement te leveren voor een commercieel energiebedrijf.

De JS pleit daarom voor een allesomvattende energienetbeheerder op zowel transport- als distributieniveau. Een netbeheerder transporteert immers geen elektronen of moleculen, maar energie: zo wordt de netbeheerder gestimuleerd om de meest gunstige vorm van transport te kiezen, ongeacht de vorm waarin de opwek of afname plaatsvindt. Dit betekent bovendien dat biogas- en warmtenetten onderdeel van de publieke voorziening worden, net als het elektriciteits- en gasnet.

"De JS pleit daarom voor een allesomvattende energienetbeheerder op zowel transport- als distributieniveau."

Opslageiland

De 4000 megawatt aan windparken op zee, zoals deze in het energieakkoord zijn voorzien, zullen in de toekomst op winderige dagen hun energie niet, of slechts voor een lage prijs, kunnen afzetten. Hier staat tegenover dat wanneer het windstil is, er nog steeds fossiele brandstoffen moeten worden verstookt en deze energie bovendien erg duur zal zijn. Om dit te voorkomen pleit de JS voor de aanleg een energie-opslageiland in de Noordzee. In dit kunstmatige stuwmeer kan overtollige duurzame energie worden opgeslagen en weer gebruikt wanneer de energieprijs hoog is en het aanbod van hernieuwbare elektriciteit laag.

Eén Europese transportnetbeheerder

De energiemarkt is een Europese markt. De vele verbindingen tussen de elektriciteits- en de gasnetwerken van de Europese landen zorgen er voor dat een grote storing in één van de deelnetten automatisch zijn weerslag heeft op de economische én technische aspecten van de markt. Het faciliteren van de energiemarkt (de economische rol) en het beheer van de juiste spanning, gasdruk en frequentie op de hoogspanningsnetten en hogedrukleidingen (de technische rol) zijn echter per land bij een aantal verschillende organisatie belegd. In Nederland zijn dit er twee: TenneT voor het hoogspanningsnet en GTS voor de hogedrukleidingen. De JS pleiten voor één allesomvattende Europese transportnetbeheerder. Dit voorkomt communicatieproblemen in het geval van een storing, maar zal ook de ontwikkeling van meer interconnecties bevorderen. Dit stimuleert het gebruik van duurzame energie, omdat windenergie uit kustgebieden en zonne-energie uit Zuid-Europa makkelijker door Europa kunnen worden verspreid.

"De JS pleiten voor één allesomvattende Europese transportnetbeheerder."

Jonge Socialisten in de PvdA