TTIP is destructiever dan je al denkt

2 april, onthoud die dag! Op die prachtige dag heeft zowel de Tweede Kamerfractie van de PvdA alsook de Eurodelegatie de deur dichtgesmeten voor het nare kapitalistische moloch dat TTIP wordt genoemd. Het verdrag, dat voluit ‘Transatlantic Trade and Investment Partnership’  heet, fungeert als een hellepoort, die nergens anders voor dient dan consumentisme. De naam van TTIP had net zo goed ‘Corporatopia’ kunnen zijn. Momenteel gaat het veel over het ISDS-mechanisme waarbij bedrijven landen kunnen aanklagen, maar het onderliggende gevaar van TTIP is vele malen groter.

TTIP is niet zomaar een verdrag waarbij er een open markt ontstaat tussen de Verenigde Staten (VS) en de Europese Unie (EU). Door een reeks van vrijhandelsverdragen die de VS al met Canada en Mexico heeft gesloten, en de EU met de halve Balkan + Scandinavië komt er een overkoepelend geheel dat effect gaat krijgen op bijna 1 miljard mensen. De reden waarom de VS en de EU, weer, zijn begonnen met nadenken over een dergelijk verdrag is de crisis van 2008. De leiders aan beide kanten van het water zochten een manier om de economie een boost te geven. Omdat er nog een groot aantal handelsbelemmeringen is tussen de twee machtsblokken koos men ervoor om TTIP te initiëren. Hun argument was om meer handel te genereren en de economie weer te laten groeien. Nu op beide continenten de economie weer (licht) groeit is de noodzaak van TTIP voor groei vrijwel nihil.

Veel mensen denken dat de Amerikanen met hun vrijhandelsdenken en globalistische insteek dit verdrag zonder slag of stoot accepteren. De realiteit is weerbarstiger; peilingen laten zien dat het land flink verdeeld is over TTIP. 50% steunt het wel, maar 50% denkt dat het de Amerikaanse economie meer kwaad dan goed doet. De voornaamste reden waarom het dan toch wordt doorgezet vanuit ‘‘the land of the free’’ is de economische elite. Die heeft er alle baat bij om een zo groot mogelijke afzetmarkt te creëren. Deze superbedrijven oefenen veel macht uit op Washington, maar ook Brussel is niet veilig voor het leger aan lobbyisten dat de Europese Commissie platloopt.

Het verzet tegen TTIP kwam maar mondjesmaat op gang. Dit heeft voor een groot deel te maken met de schimmigheid die om het verdrag heen hangt. Voorstanders van deze coulissediplomatie zeggen dat het vele malen gemakkelijker is om zo te onderhandelen dan pottenkijkers over de schouders mee te laten gluren. Hier hebben ze wel een punt, want speculanten zijn nu al bezig om te anticiperen op het verdrag en beleggen al redelijk wat geld. Tegenstanders zeggen daarentegen dat het belang van de burgers veel te groot is om het onderhandelingsproces in rook te laten verhullen. Juist wanneer het verdrag de positie van arbeiders en/of het toezicht op producten ondermijnt moet de burger daar in een vroeg stadium al van op de hoogte worden gehouden, zeggen zij.
Wij behoren tot het laatste kamp.

Het is ridicuul dat een niet gekozen bestuurder (EU-commissaris Cecilia Malmström) gekozen volksvertegenwoordigers (Europarlementariërs) verbiedt om inzage te krijgen in de documenten die er nu zijn. De stukken liggen opgeslagen in een afgesloten ruimte en toegang krijg je alleen wanneer je al je bezittingen afgeeft en een geheimhoudingsclausule ondertekent. Hierdoor wil ze voorkomen dat er informatie uitlekt, maar hiermee tast ze de positie van de controlerende macht aan. Journalisten en parlementariërs spreken nu nog over de chloorkip, terwijl al een half jaar geleden is besloten om die niet toe te laten in de EU. Dat het nog steeds onderwerp van gesprek is hebben Ploumen, Timmermans en de eurobureaucraten aan zichzelf te wijten. De informatie die de politici en media hebben komt van stukken die al jaren oud zijn of komt naar buiten via lekken. Als de mensen in Brussel transparanter waren geweest zou er nu een heel andere discussie zijn.

Mocht TTIP er toch komen dan betekent dit dat we een gigantische economische unie oprichten zonder dat er een adequaat politiek systeem wordt opgetuigd om die vrijhandelszone te controleren. Dit hebben we eerder gezien bij de EU, waar conservatieve politici wel het geld wilden ontvangen, maar niet hun politieke slagkracht wilden inleveren. Dit resulteerde in een verlammend stelsel waardoor tijdens de kredietcrisis de lidstaten niet in staat bleken te zijn tijdig én grondig te reageren. Met TTIP wordt er een nieuwe laag gecreëerd buiten het politieke systeem, die niet op democratische wijze bestuurd of gecontroleerd kan worden. Deze laag bevindt zich boven nationale overheden, boven nationale wetgeving, boven elk bilateraal en multilateraal verdrag, boven internationale overheidslagen zoals de EU en boven internationale wetgeving. Hierbij geeft TTIP in combinatie met een ISDS-clausule (grote) bedrijven de macht om zich te onttrekken aan al die lagen besluitvorming en wetgeving, om vervolgens hun verliezen te verhalen op nationale overheden. Dit betekent dat bedrijven hun verliezen kunnen claimen bij staten, van publiek goed dus, waar zij hun winsten geheel zelf opeisen. De winsten worden op deze manier (nog verder) geprivatiseerd en de verliezen worden publiek gemaakt.

Nu claimen de VS dat ze onder het mom van TTIP veel zaken kunnen gelijkschakelen. Eén van de voorbeelden is bijvoorbeeld dat alle elektrische draadjes geel worden in plaats van de kleurenbonanza die ze nu soms is. Het belang van zulke duidelijkheid onderschrijven wij, maar waarom is daar TTIP voor nodig en niet een veel kleinere afspraak? We zijn bang voor een situatie als met de JSF, waar ons gouden bergen wordt beloofd, maar die niet waargemaakt kunnen worden of zelfs negatief uitvallen. Door het JSF-project zouden duizenden banen worden gecreëerd, dat valt flink tegen. Door het JSF-project zou de Europese defensie beter gaan samenwerken, ook dat zien we nog niet terug. We zijn als sociaaldemocraten vatbaar voor zulke argumenten, maar laten we alsjeblieft leren van het verleden.

Onze oproep aan de PvdA is deze: stop definitief met de gesprekken rondom TTIP. De positie van de Nederlander en haar Europese medeburgers is er niet bij gebaat. TTIP zou een ontzettende aanslag betekenen op internationale arbeidsomstandigheden, kwaliteit van producten, voedselveiligheid en milieu en stort ons in een neerwaartse spiraal wat betreft transparantie, soevereiniteit en democratie. De verhouding tussen big coöperators en democratie zet laatstgenoemde 20 jaar terug in de tijd. De dichtgeslagen deur moet dicht blijven. Bij voorkeur dichtgekitt met in Europa geproduceerde lijm.

Categorieën: Blog, Internationale Politiek

Jonge Socialisten in de PvdA